Bài học qua cuộc đại chiến Grab và Go-Việt

Các thương hiệu gọi xe thuần Việt đang bế tắc không biết cách nào đưa “Việt Nam” vào trong thương hiệu của mình, thì 1 ứng dụng đến từ Indonesia đã thực hiện được điều đó một cách xuất sắc.

 Những ông lớn taxi Việt còn đang loay hoay kiếm đường sinh tồn trên chính sân nhà, thì Grab đã nhanh chóng đi bước tiếp theo – thiết lập mối quan hệ đối tác chiến lược với Microsoft. Nhìn vào sự năng động cũng như khả năng thực thi tuyệt vời của Grab & Go-Việt, thì chúng ta mới nhận thấy rằng: Nếu muốn tồn tại trong kỷ nguyên 4.0 này rõ ràng chúng ta cần phải học hỏi thêm nhiều.

Bài học đầu tiên là tốc độ

Hôm thứ Hai (8/10/2018) vừa qua, gã khổng lồ công nghệ Mỹ Microsoft đã thông báo sẽ đầu tư vào Grab trên cương vị đối tác phát triển công nghệ. Vậy là tính từ đầu năm Grab đã nhận 2 thương vụ đầu tư chiến lược từ các đối tác là Softbank và Microsoft.

Từ hai thương vụ đầu tư này không chỉ đơn thuần mạng lại vấn đề tài chính. Đối với Softbank là con đường chiến lược đưa những Startup trong vườn ươm của Softbank bước chân vào thị trường Đông Nam Á thông qua nền tảng Grab. Còn với Microsoft thì đây là chiến lược phát triển những công nghệ “offline to online”, AI, và đặc biệt quan trọng là dịch vụ thanh toán trực tuyến.

Grab đang phát triển rất nhanh hệ sinh thái đi từ ứng dụng gọi xe trực tuyến, đến ship hàng, và giờ là vườm ươm startup, công nghệ 4.0 và thanh toán trực tuyến điều này thật khó có thể tin được với một công ty thành lập từ năm 2012.

Cuộc chiến của các "ông lớn" khiến các hãng xe truyền thống bị khủng hoảng.

Nhìn lại các ông lớn ngành taxi tại Việt Nam 1 thời – Bắc Mai Linh & Nam Vinasun, và bây giờ thì chúng ta chưa bao giờ có thể bắt kịp được tốc độ của Grab và gần đây nhất là Go-Việt.

Tháng 2/2014 chính thức bước chân vào thị trường Việt, Grab chỉ mất 2 năm để “giáo dục” khách hàng và cùng với Uber thống lĩnh thị trường taxi và xe ôm Việt. Các ông lớn taxi Việt Mai Linh, Vinasun đã ngủ quên trong chiến thắng cho đến khi nhận ra vấn đề thì quá trễ doanh thu trong quý I năm 2017 giảm hơn 1 nửa so với cùng kỳ năm 2016 và thậm chí là thay vì thay đổi mình nhanh chóng để cạnh tranh giành lại thị phần từ tay Grab, Uber, thì họ lại mất một khoảng thời gian vào những điều vô bổ như treo khẩu ngữ phản đối.

Cho đến gần cuối năm 2017, Mai Linh mới chính thức ra mắt app gọi xe đầu tiên của mình. Còn với Vinasun dù đã có app cuối năm 2015, nhưng cũng phải đến giữa năm 2017 mới thật sự có thể vận hành được mô hình mới. Sự chậm chạp này đã buộc 2 hãng cắt giảm hơn 15,000 nhân viên, và phải chấp nhận thu quân về tỉnh lẻ vớt vát từng mẩu thị phần cuối cùng.

Với chiến lược co cụm cố thủ thì 2 cựu vương taxi truyền thống có thể an toàn được 1 khoảng thời gian. Thì tháng vào 4/2018, Uber và Grab đã đi một bước tiến rất dài, khi họ bắt tay nhau để phân chia thị trường. Grab trở thành nhà độc quyền trên thị trường gọi xe Việt, sẵn sàng đánh chiếm mọi ngóc ngách trên lãnh thổ Việt Nam.

Lúc này người dùng đang háo hức trông đợi 1 thương hiệu Việt phá vỡ thế độc tôn của Grab. Họ đặt kỳ vọng hơn bao giờ hết vào đại gia Mai Linh, hay ông lớn Phương Trang với những tuyên bố mạnh mẽ. Nhưng cuối cùng kết quả thì vẫn vậy, chỉ 4 tháng sau Go-Việt của Indo đã nhanh chân nhảy vào chiếm trọn 35% thị phần thành phố Hồ Chí Minh. Còn các thương hiệu Việt vẫn chưa thấy đâu cả.

Để xây dựng thương hiệu thì hô hào chỉ là 1 phần cò hành động thực tế đó mới là điều quan trọng.
Cuộc chiến giờ đây chỉ còn song mã Go-Việt và Grab, các hãng Việt hoàn toàn thất thủ trên sân nhà.

Trách ai được khi họ thì đi quá nhanh trong khi chúng ta có những bước đi quá chậm chạp . Ngành taxi nước ta đã được chứng kiến tốc độ chóng của Thế Giới trong làn sóng 4.0 .Sắp tới, làn sóng này tiếp tục đánh vào nước ta ở các mảng như: thanh toán trực tuyến cũng của Grab, dịch vụ lưu trú của AirBnb, dịch vụ du lịch của Traveloka, v.v…

Câu hỏi đặt ra là liệu trong những đợt sóng kế tiếp doanh nghiệp Việt Nam có đủ nhanh để tồn tại, hay cũng sẽ bị cuốn phăng giống như ngành taxi truyền thống?

Bài học thứ hai là thương hiệu

Một nghịch lý đáng buồn trong cuộc chiến này là chữ “Việt” lại được 1 thương hiệu Indonesia sử dụng hiệu quả hơn cả thảy mọi thương hiệu Việt Nam khác.

Nhảy vào Việt Nam khi Grab đang nắm độc quyền trên thị trường, Go-Jek đã sử dụng 1 chiến lược cực kỳ thông minh. Họ xây dựng thương hiệu của mình như 1 thương hiệu Việt và mang sứ mệnh thách thức thế độc quyền của Grab, lấy lại lợi ích cho người tiêu dùng Việt.

Go-Jek đổi tên thành Go-Việt. Áo xanh lá và nón xanh mạ đổi thành áo đỏ và nón đỏ. Họ cung cấp chế độ tốt cho tài xế, các chương trình khuyến mãi 5 ngàn cho khách hàng. Họ khiến Grab từ 1 gã độc tôn khó chịu phải quan tâm hơn tới khách hàng và tài xế.

Mãi cho đến khi trở thành công ty của người Thái, Bia Sài Gòn mới có thể xuất hiện trên các sân cỏ của Ngoại Hạng Anh.
Mãi cho đến khi trở thành công ty của người Thái thì Bia Sài Gòn mới có thể xuất hiện trên các sân cỏ của Ngoại Hạng Anh.

Go-Việt thu hút được cảm tình của người dùng Việt và được cả cánh tài xế lẫn người tiêu dùng ủng hộ. Thậm chí nhiều người còn tưởng Go-Việt là 1 thương hiệu thuần Việt. Trong 1 tháng, họ đã làm được điều mà Mai Linh, Vinasun, Fastgo, VATO – những doanh nhiệp thuần Việt thật sự – luôn mong muốn nhưng nhiều năm qua vẫn không làm được.

Qua cuộc chiến này thì một lần nữa cho chúng ta thấy khả năng xây dựng thương hiệu của ta kém thế nào.

Bia Sài Gòn đã chờ mãi cho đến khi trở thành công ty của người Thái mới có thể xuất hiện trên các sân cỏ của Ngoại Hạng Anh. Phở Việt và nước mắm Phú Quốc có mặt trong các siêu thị toàn Thế Giới với cái mác “Made in Thailand”. Gạo Việt Nam xuất khẩu với sản lượng lớn nhì Thế Giới, nhưng giá trị còn không bằng 1/2 gạo Hoa Nhài Campuchia, 1/5 gạo Horm Malis Thái Lan.

Không phải các thương hiệu Việt không ý thức được sức mạnh của việc xây dựng thương hiệu, chỉ là họ không có một chiến lược nào đủ hiệu quả. Để xây dựng thương hiệu, hô hào chỉ là 1 phần, hành động thực tế mới là điều tối quan trọng. Hãy xem Go-Việt đã làm được gì, và hãy xem các ứng dụng gọi xe Việt khác đã làm được gì.

Cùng bỏ ra 1 công sức, thương hiệu thật sự có thể nâng tầm giá trị của sản phẩm. Không xây dựng được thương hiệu, đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ mãi phải chịu cảnh đứng dưới cùng của chuỗi giá trị toàn Cầu.

Nước mắm Phú Quốc có mặt trong các siêu thị toàn Thế Giới với cái mác “Made in Thailand”.
Nước mắm Phú Quốc có mặt trong các siêu thị toàn Thế Giới với cái mác “Made in Thailand”.

Bài học thứ ba: Khả năng huy động vốn và tầm nghĩ

Khả năng gọi vốn cũng là 1 vấn đề khác của những doanh nghiệp Việt. Trong cái thời đại mà triết lý kinh doanh dường như là “Ai càng dày vốn để đốt thì càng có cơ hội thành công”, những doanh nghiệp Việt Nam lại gặp khó khăn trong việc thu hút đầu tư.

Vấn đề trong tốc độ thực thi và xây dựng thương hiệu như ở trên là 2 lý do trực tiếp của việc khó gọi vốn. Ngoài ra, nếu nhìn vào sâu hơn thì ta có thể thấy thêm 3 lý do nữa là tổ chức quản trị không bài bản, tầm nghĩ và khả năng hợp tác kém.

Trong đó tầm nghĩ được thể hiện rất rõ trong cuộc chiến ứng dụng gọi xe này. Trước sự bành trướng ngông nghênh của Grab, những ông lớn taxi Việt Nam từng tung hoành 1 thời chỉ biết co cụm phòng thủ, nghĩ cách nào để tồn tại qua ngày. Grab càng lấn tới thì Mai Linh và Vinasun càng lùi. Mãi không thấy dám đối đầu trực tiếp.

Chính vì cái gan lớn nên Hàn Quốc có những Huyndai, Samsung, Nhật Bản có những Honda, Sony. Việt Nam không phải không có những cái tên dám làm lớn, nhưng hầu hết đều đến từ bộ phận nhà nước như Viettel và Vinamilk. Rất cần những doanh nghiệp tư nhân dám nghĩ lớn và làm lớn, càng nhiều thì đất nước càng phát triển nhanh.

Huy động vốn và tầm nhìn đang là vấn đề mà các doanh nghiệp Việt Nam nên nhìn nhận nghiêm túc.
Huy động vốn và tầm nhìn đang là vấn đề mà các doanh nghiệp Việt Nam nên nhìn nhận nghiêm túc.

Đáng mừng thay, trong cuộc chiến này cuối cùng cũng có những thương hiệu Việt dám đứng dậy. Đó là Fastgo ở miền Nam và Trung tập hợp hơn 35 hãng taxi truyền thống để đối đầu với Grab, cũng như chuẩn bị tiến công qua Myanmar và Indonesia, cạnh tranh sòng phẳng. Đó là G7 ở Hà Nội với tham vọng kết nối hơn 50 hãng taxi truyền thống cùng nhau cạnh tranh với taxi công nghệ.

Chưa biết thành công hay thất bại, nhưng động thái dám tấn công sòng phẳng như vậy là đã đáng mừng rồi. Đó là cái tinh thần chúng ta đang tìm kiếm trong thời đại 4.0.

Thời đại 4.0 này được ví như cuộc chiến “Kẻ chiến thắng sẽ có được tất cả”. Trái ngược hoàn toàn với chỉ chục năm trước, thời mà chỉ những đại gia mới dám xây dựng thương hiệu, mới dám nghĩ lớn, và tấn công thần tốc. Ngày nay, 1 doanh nghiệp phải bắt buộc làm được 3 việc đó nếu muốn tiếp tục tồn tại.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *